Ik lig op de behandeltafel in de polikliniek van het Lucas-Andreas-ziekenhuis.
Terwijl de plastisch chirurg mij een verdovingsprik geeft, om daarna het wratje op mijn oorschelp weg te halen, vraagt hij naar mijn beroep. Ik vertel hem dat ik schrijf en daarnaast werkzaam ben als trainingsactrice. Ik werk veel voor het AMC, en ben in die hoedanigheid levend oefenmateriaal voor specialisten die hun communicatieve vaardigheden willen of moeten vergroten.

De motivatie tot het volgen van deze trainingen is vaak afhankelijk van het specialisme van de arts. Kinderartsen zijn over het algemeen uitzonderlijk communicatief, chirurgen en orthopeden lijken communicatieve vaardigheden in het gunstigste geval een noodzakelijk kwaad te vinden. Terwijl de arts in mijn oor snijdt, vraagt hij of ik tevreden ben over zijn wijze van communiceren tot nu toe. Ik kan daarop bevestigend antwoorden. Terwijl het wondje wordt dichtgenaaid, grappen arts en assistente over de in hun ogen onzinnigheid van communicatietrainingen en uitten ze hun vreugde over het feit dat ze in dit ziekenhuis niet aan die tijdverspilling doen.

Als ik van de behandeltafel opsta, grijpt de arts, zonder me nog een blik waardig te keuren, zijn mobiele telefoon. Hij begint een gesprek en begeeft zich naar de deur van de kamer. Daar draait hij zich om en roept over zijn schouder, ‘dag mevrouw!’
‘Een hand geven,’ roep ik hem na, ‘wordt ook beschouwd als fatsoenlijk communicatief gedrag.’ De arts hoort het al niet meer.
Zijn assistente kijkt me aan. ‘Daar heeft u gelijk in,’ zegt ze, ‘maar ter verontschuldiging zou ik willen inbrengen dat driekwart van de patiënten in dit ziekenhuis geen prijs stelt op een hand.’
Zo zout heb ik het nog niet vaak gegeten. Een arts gedraagt zich onbeschoft en dat is de schuld van de moslims in de samenleving. Waar doet me dat nu toch aan denken?

Ik adviseer de raad van bestuur van het Lucas-Andreasziekenhuis communicatietrainingen verplicht te stellen voor hun specialisten, vooral voor de afdeling Chirurgie. Ik bied me hierbij aan als trainingsactrice.

Is de appel niet de bron van alle kwaad?
Waarom heb ik niet aan Adam en Eva gedacht, voordat ik die glimmende, ruim opgezette winkel aan de Prins Hendrikkade binnenstapte?

Waarom vergat ik hoe de boze stiefmoeder Sneeuwwitje verleidde met haar begeerlijk vrucht?
Ook ik heb me laten betoveren door die vriendelijk ogende jongens en meisjes achter de enorme toonbank, die in de schitterend vormgegeven winkel hun aantrekkelijke producten verkopen.
Een Macbook-pro kocht ik, en een externe harde schijf, die volgens de verkoopteksten zo eenvoudig in bediening waren, zo competible met de al aanwezige Mac in huis. Ik hapte in de appel en in plaats van een vergiftigd hart, bleek ik, volgens de reparateur, die een deur verder in een onooglijk hokje verblijft om de misleidde sneeuwwitjes te woord te staan, een notebook gekocht te hebben die waarschijnlijk een corrupte Time-machine bevat.

Zo weet ik nu dat niet alleen politici, bankredacteuren en voorzitters van Commissies van Bestuur corrupt kunnen zijn, maar ook de software van een zojuist aangeschaft product. En ook al heb je daar meer dan duizend euro voor neergeteld, mevrouwtje, dan moet u onze helpdesk bellen, en kunnen wij niets voor u doen. Want in dat onooglijke reparatiehokje naast de grote verleidingsshop, repareert men uitsluitend hardware. Dus wordt ik verwezen naar een helpdesk die doorgaans niet bereikbaar is, en tien cent per minuut kost, want ook aan slecht afgeleverde producten moet men verdienen.

Wees dus gewaarschuwd voor het Apple-sprookje. Een glimmende Apple, aangeboden door leuke jongens en meisjes in mooie zwarte overhemdjes, in een Store omgeven met blingbling en Ipods en Ipads en Iphones en Macs and Supermacs…..het is allemaal prachtig. Maar mocht jouw aankoop vergiftigd zijn met een corrupt programma, dan ben je de klos. Ze helpen je niet, want het geld is al binnen.

Youp van het Hek, Superman der Sneeuwwitjes, waar ben je! Ik heb je nodig, in verband met corrupte software en een minstens even corrupte multinational!

Nooit eerder was ik zo blij met een nummer.

We krijgen gedurende ons leven veel nummers toebedeeld. Sommigen blijven ons ons leven lang bij, ook al heb je er niets meer mee te maken. Zo vergeet ik nooit het telefoonnummer uit ons ouderlijk huis. Zeven, drie, een, acht, een, zeven. Sinds veertig jaar nooit meer gebruikt, maar voor altijd opgeslagen in een dierbaar plekje van mijn geest. Zodra ik aan dat nummer denk, zie ik de zwart bakelieten telefoon voor me, met de ronde draaischijf en de talloze knopjes waarmee je kon doorverbinden naar een ander vertrek. Mijn vader had een praktijk aan huis, vandaar.

Nummers kun je meestal niet uitkiezen, ze worden je toebedeeld. Je sofinummer, je inschrijfnummer van de sportschool, je nummer van de bond of je lidmaatschapsnummer van de krant, ik moet ze altijd weer opzoeken en ze maken weinig emotie bij me los.
Alleen bij het verkrijgen van een mobiel telefoonnummer ben ik wel eens bevangen door vreugde, omdat het zo’n fijn, goed te onthouden nummer was, met lekker veel herhalingen erin.

Nooit eerder werd ik zo gelukkig van een nummer als op het moment dat ik vorige week via de uitgever op de hoogte werd gesteld van mijn eigen ISB-nummer. Nou ja, niet mijn nummer, maar dat van mijn eerste boek. Het liefst trakteerde ik op beschuit met muisjes om de uitgifte van dit nummer te vieren. Dat is wat voorbarig. Op dit moment wordt het boek, of nee, het manuscript, want een kind is een foetus tot het het licht heeft gezien, nog een keer serieus door de uitgever herlezen, waarna ik waarschijnlijk nog een en ander herschrijven ga. Dan komt de eindredactie. Het is dus nog in de maak en in februari wordt de boorling verwacht.

Maar het nummer is toegekend. Wie ISBnummer 978 90 5936 308 3 googled, ziet mijn naam en de titel van het boek: VERPLICHT GELUKKIG, portret van een familie.

Aangrijpende voorstelling in het Rozentheater.
Theater dat raakt en ontroert. Bedoeld voor jongeren, geschreven door Albert Schoobaar van Curacao. Ooit zelf een jongen uit de bario, die voelde dat er meer was dan de dagelijkse ellende om hem heen. Op school werd hij gegrepen als hij een goed boek in handen kreeg. Daarbuiten zag hij films en af en toe een theatervoorstelling.

Ik leerde Albert kennen toen ik met Ad de Bont, artistiek leider, regisseur en schrijver van veel bijzonder jeugdtheater, projecten op Curacao ontwikkelde. Albert bleek een multi-talent: als schrijver van theatervoorstellingen die dicht op de huid van de jongeren zit, voor wie ze gemaakt zijn.
Gespeeld op de scholen, in de klassen, de gymzalen of op locatie.
Als acteur, die moeiteloos schakelt tussen personages, die drama en humor combineert en altijd oprecht is in zijn spel.

Nu is hij met zijn groep TEATRO KADAKEN in Nederland, met de voorstelling ‘ E dekonstrukhon di Edsel K.’
Sylvia Andringa, voormalig artistiek leidster van Het Laagland en regisseuse van vele bijzondere voorstellingen regisseerde het stuk. Op Curacao is het gespeeld voor duizenden jongeren en volwassenen in landhuis Haaibaai in Willemstad.

De voorstelling wordt in het Papiamento gespeeld en boventitelt.
Het is een actueel verhaal over vriendschap, tolerantie en het gebrek eraan. Een voorstelling over vooroordelen, en over de moed te zijn wie je bent. En dat gebracht in een vorm die meestal licht van toon is en met scènes die humoristisch en soms hilarisch zijn. Deze voorstelling raakt en verdient een breed publiek van jongeren en volwassenen. Dus grijp je kans:
Vandaag in het Rozentheater, de rest van de week in het Bijlmerparktheater, in Almere, Tilburg, Rotterdam, Utrecht en Dordrecht. Daarna zijn ze weer weg. Dus ga nu!

Geldnood is van alle tijden.

Toen de regering van Winston Churchill geld nodig had om de tweede wereldoorlog te financieren, werd hem geadviseerd het geld bij de kunst-en cultuurbegroting weg te halen. ‘Maar waar vechten we dan nog voor?’ vroeg de staatsman zich af.
Kom daar nog maar eens om, vandaag de dag.

De moord op de kunst-en cultuur doet gelukkig enig stof op waaien. In elk geval bij kunstenaars, en ook bij een deel van het publiek. Er is een grote nationale actiedag gepland: Nederland schreeuwt om cultuur. Op 20 november.

Ik ben nogal ongelukkig met deze actiekreet. De bedenkers van dit fenomeen sluiten aan bij de belangrijkste trend van de afgelopen jaren. De hele bevolking van Nederland lijkt niets anders meer te doen dan schreeuwen. Iedereen schreeuwt zijn eigen private mening uit, zo hard en ongenuanceerd mogelijk. Maar als iedereen schreeuwt, wie luistert er dan nog?

De Schreeuw, van Edvard Munch
Martha Nussbaum zei, in de prachtige serie Van de Schoonheid een de Troost, gemaakt door Wim Kayzer: ‘Ik put veel troost uit kunstwerken. Niet omdat ze mooi zijn, maar omdat ze vaak op pijnlijke wijze verdriet en hulpeloosheid uitbeelden. Muziek kan door de dagelijkse routine heendringen naar de hevige emoties die ver onder die routine begraven ligt.’

Ik zou willen dat we op 20 november stil zouden zijn, oorverdovend stil. En dat ieder van die zestien miljoen Nederlanders zich in die stilte zou afvragen, wat hem of haar het meest geholpen heeft, op een moment van diep verdriet. Was dat een JSF? De hypotheekrenteaftrek? Een animal cop? Een koranverbod?
Ik denk het niet. Waarschijnlijk was het dat prachtige muziekstuk, dat ontroerende liedje, of woorden met een groot troostend vermogen uit dat ene aangrijpende boek, dat rake gedicht?

Laten we minder schreeuwen, meer luisteren en datgene wat ons moet troosten als niets anders helpt, uit alle macht beschermen. Met elkaar.

Amsterdam, wat ben je ongeduldig!

Dat viel me op na terugkeer van een weekend Berlijn. Met een verlengde Volkswagenbus verhuisden we de spullen van zoonlief terug naar Mokum. Anderhalf jaar heeft hij genoten van de relaxte sfeer in de Duitse hoofdstad. Als afsluiting van zijn verblijf waren we daar, brachten de oude, op straat gevonden huisraad naar het recyclingpunt, schrobden de keuken en de badkamer, verfden de schimmel op de muren weg en droegen het huis ‘ganz pünktlich’ over aan de rechtmatig verhuurder.

Wat opviel tijdens het veelvuldige gemanoeuvreer met de verlengde bus in Berlijn was het vriendelijke geduld van de mede-automobilisten wanneer ze hun weg versperd vonden omdat het even tijd kostte de bus goed geparkeerd te krijgen. Geen toeter of gescheld gehoord, gedurende die vier hele dagen. Wel opgestoken handen als teken van groet of een glimlach.

Na zeven en een half uur terugrijden leverde ik de eerste passagier af in Sloten. Klein straatje, geen parkeermogelijkheid. We stappen uit, ik doe de achterdeur van het slot om de bagage eruit te halen en voordat de deur open is komt een auto met gierende remmen tot stilstand, ongeveer tegen mijn kuiten aan, en begint te toeteren. Een tweede vehikel sluit zich daar achteraan en voegt zich bij het toeterkoor. We staan niet langer dan een minuut in de straat.
Volgende stop, Agatha Dekenstraat, hetzelfde verhaal. Nog geen half uur terug in mijn geliefde woonplaats, en ik ben in volle hevigheid uitgetoeterd, toegescholden, heb middelvingers naar mij opgeheven gekregen, en dit alles omdat de ander me even op zijn weg vond en dat blijkbaar onverdragelijk was.

Ik zou iedereen die zich jachtend en intolerant jegens zijn of haar medemens door onze hoofdstad perst, willen adviseren zich een weekend te laven aan de vriendelijkheid van de bewoners van Berlijn. Ik hoop dat deze gejaagden zich dan realiseren, dat ieder van ons de mogelijkheid in zich heeft, een prettigere sfeer in onze eigen straat, in onze eigen stad, in ons eigen land te scheppen.
Als we onze samenleving niet zelf menselijk maken, doet niemand het.

Ik was de sneuste soort spijtoptant die bestaat. Eentje die te laat is. Hoe treurig kan het zijn!
Als bewoner van Amsterdam West bezat ik vroeger een auto. Die heb ik de deur uit gedaan: een fiets, Greenwheels en het openbaar vervoer werden mijn middelen van vervoer. Vier gelukkige jaren gingen voorbij. Toen veranderde mijn werksituatie. Ik moest op rare tijden opdraven op locaties die in bosrijk en openbaar vervoersarm gebied gelegen waren. Bovendien mocht mijn dochter, in het trotse bezit van een rijbewijs, deze nieuwe competentie niet bestendigen in een ‘groene wielen’ auto. Voldoende reden om weer een eigen blik op wielen aan te schaffen.

Informerend bij de instantie die de parkeervergunningen in mijn stadsdeel bewaakt, kreeg ik te horen dat ik als ‘spijtoptant’ slechts het eigendomsbewijs van mijn nieuwe wegluis zou moeten tonen om weer in het bezit van een vergunning te komen. dus: oude auto van schoonmoeder gekocht, eigendomsbewijs getoond. Dat was het uur der waarheid: ik was als spijtoptant te laat s. Vier jaar zonder auto doet het recht op spijt verzuren. Sinds die tijd, nu twee jaar geleden, parkeer ik mijn auto in de periferie van onze stad. En omdat ik een nogal grote behoefte aan beweging heb, maak ik van de nood een deugd, en loop naar de auto wanneer ik die voor een lange rit, die niet te voet of per fiets te volbrengen is, nodig heb.

Twee jaar geleden liep ik dertig minuten naar de vrij parkeren zone, achter Station Lelylaan. In April vorig jaar werd die zone verlegd naar achter de Johan Huizingalaan, veertig minuten lopen. En vanaf juli staat het koekblik ter hoogte van de Meervaart.
Het zijn mooie wandelingen, door het Vondelpark, Rembrandpark, een stukje stedelijk gebied en dan langs de Sloterplas. Ik zag er al eens een grote roofvogel, ik denk dat het een buizerd was. Ik heb een natuurtuin ontdekt, waarvan ik het bestaan niet wist. Ik liep langs al die oude Nederlandse mannetjes die op bankjes, Marokkaanse mannen op wiebelige snackbar stoeltjes of staande op de straathoek de wereld van vandaag bespraken. Langs de kinderen die op hun racefietsjes voor hun moeders uit de stoep over scheurden. Langs de winkels, die bij het passeren hun geuren van over de hele wereld vrijgaven.

Deze maand heb ik, na twee jaar, een vergunning gekregen. Ik mag in mijn eigen buurt parkeren. Mijn status als sneue spijtoptant is tot een eind gekomen. Nu ben ik een vergunninghouder. Het is een minder mooi woord, maar het wordt er wel een stuk makkelijker op.

Voor iedereen die genoeg krijgt van het negativisme en het politiek klimaat waarin problemen gecreëerd worden in plaats van opgelost, heb ik een goede tip. Wordt mentor bij SCHOOL’S COOL!
Iedereen met gezond verstand, met een middelbare schoolopleiding en met nog enig idealisme in zijn of haar donder kan zich aanmelden.

Een mentor wordt gekoppeld aan een leerling van de basisschool, die door de leerkracht voor het project wordt aangemeld. Het gaat om kinderen die op de een of andere manier het risico lopen in de problemen te komen bij de overgang van de basisschool naar het voortgezet onderwijs. Kinderen met een ingewikkelde thuissituatie en/of met leer- of gedrags-problemen. Kinderen die iemand nodig hebben die zo’n twee uur per week voor hem of haar wil vrijmaken.
Gedurende anderhalf jaar komt de mentor een keer per week bij de leerling thuis. De mentor helpt met het creëren van een goede werkplek in huis, leert het kind huiswerk plannen en leren, overhoord, legt uit, leeft mee. Kortom, is een steun in de rug in een periode die voor veel kinderen ingewikkeld is. En al doende leeft de mentor de ouder of ouders voor, hoe je dat doet, een kind stimuleren in zijn of haar schoolcarrière.

En het leuk van dit project is: het werkt! Begonnen in 1997 als een klein initiatief in Stadsdeel Westerpark, vindt het steeds meer gehoor door het hele land en zijn al meer dan vijfhonderd vrijwilligers actief. Maar het zijn er nog steeds te weinig.

Als trainingsactrice werk ik twee keer per jaar op de bijeenkomsten die voor de mentoren georganiseerd worden. Daar ontmoet ik de begeleiders. Jonge en oude mensen, mannen en vrouwen, met een twee of drie paspoorten, allemaal enthousiast en gemotiveerd. En tevreden, omdat ze daadwerkelijk iets kunnen betekenen, voor een kind, voor een jongen of een meisje, die dankzij hun aandacht meer kans heeft te slagen op school. En dat is, vandaag de dag, toch meestal de springplank naar en betekenisvol bestaan.

SCHOOL’S COOL, voor iedereen die liever problemen oplost dan creëert!
www.schoolscool.nl

Alles van waarde is weerloos.

Ken je niet het moment dat je naar een muziekstuk of een liedje luisterde, en opeens een gevoel van ontroering in je opwelde, zonder dat je weet waar het vandaan kwam?
Ken je niet de ervaring dat je een tekst leest of hoort, en daarin jouw aller-individueelste binnenwereld weerspiegeld wordt?
Heb je ooit naar een schilderij of een foto gekeken, en toen gevoeld dat er ergens in jou een trilling ontstaat, iets wezenlijks in je raakt, niet perse benoembaar, maar wel essentieel?

Ervaringen die door kunst kunnen worden opgewekt. Die maken dat je je als mens kunt verbinden, je onderdeel van een geheel voelt, je herkent en erkent weet.

Dit is geen zweverig geleuter, maar doorleefde ervaring. Ik heb jarenlang voor kinderen en jongeren voorstellingen, evenementen en activiteiten georganiseerd en gemaakt. Niet voor een groepje elite-kinderen, maar voor de kinderen van Henk en Ingrid, Achmed en Rachida, Truus en Theo.
Want een van de verworvenheden van de zogenaamde linkse hobby’s is geweest dat dankzij de subsidies ook deze kinderen en jongeren naar voorstellingen, tentoonstellingen en manifestaties konden gaan, begeleidt door mensen die wisten op welke manieren ze dit jonge publiek ontvankelijk konden maken voor de intense ervaring, die kunst bij ieder mens teweeg weet te brengen, wanneer die leert daar open voor te staan.

Goede kunst ontroert, raakt, verbindt of ontregelt. Goede kunst past niet in een succes-format dat keer op keer herhaald kan worden. Goede kunst moet zichzelf opnieuw uitvinden, keer op keer. Goede kunst moet financieel ondersteund worden, omdat het zichzelf niet altijd overeind kan houden. Een samenleving zonder gesubsidieerde kunst is een kille samenleving, waarin het bindmiddel tussen de mensen is verdwenen en ze zich alleen nog maar verbonden kunnen voelen in een gemeenschappelijke haat.

Alles van waarde is weerloos. Laten we doen wat in ons vermogen ligt, Kwik, Kwek en Kwak ervan te weerhouden de brug op te blazen, die we nodig hebben om elkaar te bereiken. Mocht je het nog niet gedaan hebben, teken dan de onderstaande petitie, als een bescheiden begin van een gezamenlijk protest.

Vanmorgen was ik even de dorpsgek. Ik zat in de wachtkamer van de tandarts en in plaats van de Privé te lezen, wat men daar hoort te doen, checkte ik mijn mail op de telefoon. Leven het mobiele internet! Ik kreeg een mailtje van mijn broer Miquel. Hij had gereageerd op een artikeltje in het Parool van ‘Frenk der Nederlanden.’ Ik wil u zijn mailtje niet onthouden en hoop van harte dat u hetzelfde overkomt als mij in die volle wachtkamer vanmorgen:

Beste Frenk,

In je stukje over Xaviera (Hollander) schrijf je ‘haar vader was Joods, haar moeder Frans/Duitse mannequin.’ Hoe is het woord ‘Joods’ bedoeld, is de vader van beroep Joods?
Of wil je daarmee een (ontbrekende) nationaliteit aangeven?
Kan een Frans/Duitse mannequin ook Joods zijn of zijn die altijd Katholiek?

Frenk?
Anybody in there?
Of bedoel je eigenlijk te zeggen; haar vader was een Joodse intellectueel en haar moeder nog net geen hoer? (Zoals Xaviera wel was)
Of een beetje als Norman Mailer en Marilyn Monroe?
Frenk, verklaar u nader!

Nederlands/Joods van vaderzijde (niet als beroep)
M.O. Goldschmidt

Het antwoord van Frenk kon ik niet meer in me opnemen. De mensen in de wachtkamer schoven wat onrustig op hun stoelen en hielden me goed in de gaten, om te checken of ik niet gevaarlijk zou worden. De overweldigende lachbui kreeg ik pas weer enigszins in bedwang op het moment dat men de tandsteen van mijn gebit begon te schrapen.