Vertalersgeluk was een mooi initiatief v an het Letterenfonds, waarbij voor een keer niet auteurs, maar hun vertalers centraal stonden.
Ik bezocht een avond bij van Rossum in Amsterdam. De vertalers vertelden boeiend over hun vak (vertalen is acteren op papier) en er werd hen gevraagd wat ze het mooiste boek vonden dat ze ooit vertaald hadden. Niek Miedema (die samen met Harm Damsma een soort vertaaltandem vormt) antwoordde op die vraag onomwonden: Redemption Falls van Joseph O’Connor. Wat hij erover vertelde maakte nieuwsgierig en bij een antiquariaat op de Kloveniersburgwal vond ik een Engelse versie. Toen ik eenmaal begon te lezen, kon ik niet meer ophouden. Ik las non-stop, drie dagen achter elkaar. Ik las het twee keer. Eerst in het Engels en daarna in de goeie vertaling van het vertaaltandem. Ik zou het nog drie keer kunnen lezen, dit wonderbaarlijke boek, dat in 2007 uitkwam en dat ik nu pas, met veel dank aan Miedema, ontdek. Vijfhonderd pagina’s, waarin we talloze figuren volgen:Lees verder
Women on the shelf en de Engelen van York
Ik was begonnen met een beschrijving van mijn tournee naar Schotland en stopte na twee delen. Hierbij deel III van wat ik met een vette knipoog Glamourleven noemde:
Om met een meevaller te beginnen: het weer was buiten verwachting. Zes dagen zonder een druppel regen, en dat in Schotland en Noord-Engeland.
De derde dag van de tour begon in Glasgow bij de Womens Library, een oud en statig gebouw. We werden door Wendy ontvangen met koffie en koek, en we kregen een rondleiding langs de collectie oude en nieuwe boeken. Op de planken stonden houten kubussen als boekensteunen, met op elk exemplaar een inscriptie: Women on the shelf en daaronder de naam en enkele gegevens van een schrijfster in kwestie. Lees verder
Belediging van een bevriend staatshoofd, 1968
Het is een oude wet. Ik was dertien jaar, 1968, Amsterdam was het magisch centrum en ik vond het in de stad een stuk leuker dan op school. Het Leidseplein was de ontmoetingsplek van provo’s en andere activisten en ondanks of misschien juist door mijn jeugdpuistjes en mijn grote verlegenheid vond ik hen een veiliger gezelschap dan mijn leeftijdsgenoten. Geen onbarmhartiger volk dan pubers. ’s Avonds na het avondeten maakte ik mijn moeder regelmatig wijs dat ik bij een klasgenoot huiswerk ging maken terwijl ik op het Leidseplein rondhing, in de buurt van die jongens die beroemd en berucht waren door hun acties van een paar jaar eerder bij het Lieverdje, en daarna veelal actief in de Vietnambeweging.
Het was 10 maart 1968, het begin van wat een revolutionaire zomer zou worden. Hans Tuinman, de bekende ex-provo, stond op de hoek van de Leidsestraat het cartoonblad God, Nederland en Oranje te verkopen, de Charlie Hebo van de zestiger jaren, met tekeningen van onder andere Willem Holtrop. Hans T. vroeg me of ik niet mee wilde helpen met de verkoop. Ik was vereerd en zonder een blik in het blad te werpen, posteerde ik me aan de overkant van de straat. Ik verkocht zowaar een paar blaadjes. Na een kwartier stapten twee politie-agenten uit het nabijgelegen politiebureau. De een liep naar de overkant van de straat, de ander greep mij bij de arm.Lees verder
Glamourleven II: De booklaunch
De volgende morgen vroeg kwamen we ongewassen aan in het festivalhotel. Een statig gebouw dicht bij het centrum van het prachtige Glasgow. Het personeel was vriendelijk en behulpzaam, we gingen zitten in een ontbijtzaal met smaakvolle zitjes, gedempt licht en we stortten ons op de scrambled eggs, bacon en toast, yogurt en cakes met verschillende smaken en daarna concludeerden we: nu begint het goede leven. ’s Middags, gedoucht en opgetut en klaar om polshoogte te gaan nemen op de festivallokatie waar ik die avond zou optreden, liepen we in de gang tegen een typisch Amerikaanse no-nonsevrouw op: handig grijs haar, een donkere bril, een harde stem, fel gestifte lippen en een rolkoffertje naast zich. Ze worstelde met een sleutelkaartje. We hielpen haar en vertrokken naar de festivallocatie, de statige Mitchell Library. Daar bleek men in rep en roer, want de Agony Aunt van de Cosmopolitan, Irma Kurz, zou geïnterviewd worden in de grote zaal met glazen dak. Honderd vrouwen zaten klaar, de moderator stond op het toneel en de microfoons waren getest. Alleen the grand old lady was in geen velden of wegen te bekennen. Na een blik op het affiche met foto concludeerden we dat de Agony Aunt nog geen kwartier geleden in haar hotelkamer gearriveerd was.Lees verder
Glamourleven I
‘Jij heb het helemaal gemaakt,’ hoor ik vaak als ik mensen tegenkom die ik lang niet gezien heb. Dat beaam ik uiteraard altijd.
Om iedereen te laten meegenieten van mijn glamourleven neem ik jullie mee op mijn tour door Schotland en het noorden van Engeland. Vijf dagen te gast op literaire festivals, in bibliotheken en in een boekenwinkel.Wie wil dat nu niet. Mijn dierbare vriendin Liesbeth was met me mee.
18 maart. Eerste stop is Lancaster, een pittoresk plaatsje met een kasteel dat hoog boven de rivier de Lune uittorent. Het hotel is een containerachtig ding met een louche receptionist, die ons alleen als ik tien pond betaal nu al wil toelaten, want we zijn te vroeg. ‘Dus de kamer is al klaar,’ concludeer ik. Hij beaamt dat, maar er moeten grenzen gesteld worden en dit is er een van. Omdat ik als glamourschrijfster toch op de centen moet letten, gaan we eerst maar Lancaster in, iets te eten zoeken.
Die avond ben ik te gast op het literatuurfestival LancasterLit. Het had me wel enigszins bevreemd dat ze me met mijn Hormone Factory in een panel plaatsen met alleen maar science-fiction- en fantasyschrijvers. Ik had daarover per mail nog een vraag gesteld aan de Engelse uitgeefster, die mijn vraag niet beantwoord had.
Is Het Boekenbal zonder alcohol te doen?
Wel of geen uitnodiging voor Het Boekenbal.
Het is de jaarlijks terugkerende martelgang voor iedere schrijver die niet regelmatig op de TV te vinden is. Een uitnodiging geeft het gevoel van erkenning, waar wij schrijvers zo smartelijk naar verlangen. Een uitnodiging betekent dat je er even ‘bij hoort’, in elk geval voor de buitenwacht.
Lezende scholieren
Ze bestaan.
Ik heb ze ontmoet. Een zaal met tweehonderd lezende scholieren uit Franstalig België en uit Zuid-Nederland. En een zaal met honderd lezende scholieren uit Duitsland.
Zo goed als allemaal hadden ze de twee boeken gelezen van de schrijvers voor wie ze met bussen uit verschillende dorpen en steden waren gekomen, naar de zalen waar Jonas Lüscher, auteur van Het voorjaar van de barbaren en ik, dankzij De Hormoonfabriek, waren uitgenodigd.Lees verder
The Meursault Investigation: De pijn van het ongezien zijn
Ooit las ik, zoals veel generatiegenoten, L’Etranger van Camus. Het is het verhaal van Meurseult, een pied-noir (een Algerijn van Franse afkomst) die zonder duidelijk motief een man doodschiet. De eerste zin van het boek is: ‘Vandaag is moeder gestorven’ en daarna volgt het verhaal van man, die zonder een motief de trekker heeft overgehaald en een anonieme Arabier op het strand gedood heeft. In het daarop volgende proces weigert hij zichzelf te verdedigen. Ook dat is tegen de conventies van de samenleving en dus wordt hij ter dood veroordeeld. Een non-conformist tot het bittere eind.
The Meursault investigation van Kamel Daoud is het antwoord op Camus’ verhaal, vanuit het perspectief van de broer van de gedode man. Het boek begint met de zin: ‘Mama’s still alive today.’En daarmee gaat het verhaal van start waarin de naamloze Arabier,(he didn’t name him, because if he had, my brother would have caused the murderer a problem with his conscience: You can’t easily kill a man when he has given a name) gestorven op een hete zomermiddag in 1942 om klokslag twee uur, door een achteloos afgevuurde kogel uit de loop van een revolver van een rebel zonder idealen, een naam en een geschiedenis toebedeeld krijgt. Het is een pijnlijk verslag van een persoonlijk familiedrama, vertelt door de ik-verteller Harun. Hij leeft in de schaduw van een gedode broer, overladen door de rouw van de moeder die het onmogelijk voor hem maakt een zelfstandig leven op te bouwen en om werkelijk lief te hebben.Lees verder
Writing big events (1) Its all about extremism
During the Open Book Festival in Cape Town I attended a meeting: Writing Big Events with Asne Seierstad, Mandla Langa, and Neel Mukherjee. Steve Connolly interviewed the three writers from very different countries and backgrounds. All three covered in their book a historical period or occasion. The common ground of the three totally different books is extremism. I think that today, while politicians and governments tend to answer the extremist deeds of terrorists with extreme violence, it is more important than ever to read and learn about the different faces of extremism. If we refuse to learn from history we are deemed to make the same mistakes over and over again, which is what we do. Today a description off and some thoughts on Asna Seierstad’s One of us.
Asna Seierstad is a Norwegian journalist, who was always covering stories from the Middle-east and didn’t think of her homeland as a place to write about. But in One of Us she did. Minutely she decomposes what happened before, during and after 22 July 2011 in Oslo, the day that Anders Behring Breivik killed 69 kids and 8 grown ups.Lees verder
Complimentendouche
Er rouleert op dit moment een filmpje op internet dat internationaal duizenden opgestoken duimen heeft binnengehaald. Er is op te zien hoe Chris Ulmer, een zesentwintigjarige leerkracht van de Keystone Academy in Jacksonville, Florida, de schooldag in zijn ‘special care class’ begint met het complimenteren van zijn kinderen en met het geven van high fives. Volgens zijn eigen zeggen behaalt hij daarmee verbluffende resultaten, het zelfvertrouwen van de kinderen groeit met reuzenstappen, de sfeer in de klas is sterk verbeterd en de kinderen hebben geleerd complimenten uit te delen.
Ik kan het waarderen dat Chris Ulmer een voor het onderwijs kennelijk nieuwe weg is ingeslagen en dat hij ontdekt heeft dat het belonen van positief gedrag beter werkt dan het bestraffen van het negatieve. Maar er zit me, bij al dat enthousiasme, wel iets dwars. Het ziet er naar uit dat de onderwijzer het verschil niet kent tussen een compliment geven en goeie feedback. En dat is verdomd jammer. Een compliment is fijn om te krijgen, zoals een massage fijn kan zijn of een tongstrelend stukje mousse de chocolade, maar meer dan dat is het ook niet. Lees verder
